ادبیات نمایشی در ایران
دکتر جمشید ملک پور
جلد اول: نخستین کوششها تا دوره قاجار
جلد دوم: دوران انقلاب مشروطه
جلد سوم: دوران رضا شاه
بیش از سه قرن است که از عمر نخستین آثار نمایشی که همان درامهای مذهبی ـ تعزیه باشد میگذرد. ادبیات نمایشی که بر پایهی اصول و قواعد نمایش فرنگستان پیریزی شده نیز عمرش دارد کمکم به حدود دو قرن میرسد.
جلد اول مجموعهی ادبیات نمایشی در ایران نخستین کوششها تا دورة قاجار را در برمیگیرد و به بررسی آثار آخوندزاده، میرزا آقا تبریزی و نهضت ترجمه و اقتباس نمایشنامه در ایران میپردازد و مباحثی چون نمایشنامهنویسی، نقد و نظریههای نمایشی را به عنوان گنجینههای ادبیات نمایشی در ایران مورد بررسی قرار میدهد.
جلد دوم مجموعهی ادبیات نمایشی در ایران دوران انقلاب مشروطه را در بر میگیرد و به بررسی آثار نمایشنامهنویسان آذری و فارسی زبانی چون حاجی بگف، نریمانف، مؤیدالممالک فکری، کمالالوزاره محمودی و همینطور نخستین روزنامة تئاتر ایران و نهضت ترجمه و اقتباس نمایشنامه در ایران میپردازد و با چاپ متون نمایشی چون حکام قدیم ـ حکام جدید، اوستاد نوروز پینهدوز و ضحاک راه آشنایی و بررسی ادبیات نمایشی در ایران را برای علاقهمندان هموار میسازد.
جلد سوم مجموعه ادبیات نمایشی در ایران دوران حکومت رضا شاه پهلوی (1320 ـ 1300 هـ.ش) را در بر میگیرد. رضا کمال شهرزاد، حسن مقدم، میرزادهی عشقی، صادق هدایت، سعید نفیسی و گریگور یقیکیان از جمله نمایشنامهنویسانی بودند که آثاری ناسیونالیستی با نگاهی حسرتزا و رمانتیک به گذشته باستانی در این دوران از خود بر جای گذاشتند. دراین جلد با مباحثی چون اپرت، نقد و تأسیس نخستین مدارس نمایشی در ایران نیز آشنا میشویم.
