|
ابوالحسن یغمای جندقی
(1196ـ 1276ق)
در میان گروه پر شمار سرایندگان دورة قاجار جایگاه ویژهای دارد، او در
زمرة برجستهترین شاعران نسل دوم دوران بازگشت و همطراز کسانی چون قاآنی
شیرازی، سروش اصفهانی، فروغی بسطامی و وصال شیرازی است، اما چهره او از
اینان ممتازتر و مشخصتر است، هرگز پیرامون مدیحهسرایی و ستایش شاه و
درباریان برنیامد. با اینکه در آثار فراوان او، شعری درانتقاد سیاسی دیده
نمیشود، لیکن مسائل و موضوعات اجتماعی و طبقات و گروههای جامعه را فراوان
به نقد کشیده و خصایص منفی و نکوهیده را با بیانی روشن آشکارا ساخته و به
انتقاد از آنها پرداخته است. اما استفاده از زبان هجو آن هم به حدّ وفور،
جایگاه ادبی و شخصیت منتقد او را تا حدّ زیادی تنزل داده است.
با این همه او را باید بنیانگزار ادبیات انتقادی دوران معاصر ایران به
شمار آورد، شاعران عصر مشروطه و بعد همواره در شکل و مضمون از وی استقبال
کردهاند. آثار او در سه مجلد تدارک شده است، جلد حاضر متضمن اشعار و
سرودههای جدّی وی و شامل غزلیات، مراثی و نوحهها، مثنویات و سرداریه است،
در مقدمه مفصل کتاب زندگی نامه او و احوال فرزندانش به طور مبسوط گزارش
شدهاست. جلد دوم حاوی نامهها و جلد سوم هزلیات و فکاهیات اوست.
 |